Слободен софтвер

Слободно општество

Новица Наков

Слободен софтвер Македонија

novican@mt.net.mk

http://www.slobodensoftver.org.mk

email: info@slobodensoftver.org.mk

Ова предавање ќе се обиде да даде одговори на неколку прашања:

Што е слобoден софтвер?

Зошто е тој подобар од неслободниот софтвер?

Кој сe треба да користи слободен софтвер?

Дали и ти треба да користиш слободен софтвер?

Но пред сe, мало претставување...

Кои сме ние?

НВО кое се занимава со промовирање, развој и дистрибуција на слободниот софтвер на територијата на Република Македонија.

Кој сум јас и зошто е тоа важно?

Не мора да бидеш компјутерџија за да сфатиш што е слободен софтвер, за да користиш слободен софтвер и за да и помогнеш на заедницата!

Почнуваме од почеток

Софтвер:

Програмерите пишуваат софтвер. Тие се автори на изворниот код;

Корисниците го користат софтверот под услови пропишани во лиценцата под која авторите дозволуваат да се користи софтверот;

Корисниците немаат потреба од изворниот код се додека не посакаат софтверот да прави нешто ново;

Оној кој легално го контролира изворниот код, го контролира и развојот на софтверот.

Поглед кон минатото

Во 60-тите и 70-тите години на минатиот век софверот беше слободен;

Веќе во 80-тите години големите корпорации го направија софтверот неслободен – им ја одземаа слободата на корисниците;

Движењето за слободен софтвер, како социјално и етичко движење, предводено од Ричард Сталман, започна во почетокот на

80-тите години;

Денес можете да користите слободен софтвер на своите компјутери – слободата е најважна.

Што е слободен софтвер?

Дефиницијата објавена од FSF е:

Слободниот софтвер значи да имаш 4 слободи:

Да ја користиш програмата за било која намена или цел.

Да го проучиш и промениш кодот на програмата.

Да му помогнеш на соседот со дистрибуирање копии.

Да и помогнеш на заедницата со издавање подобрени верзии на програмот.

Што значи оваа дефиниција?

Софтверот можеш да го користиш на колку сакаш и какви сакаш компјутери.

Софтверот можеш да го прилагодиш на своите потреби.

Можеш да направиш колку сакаш копии од софтверот и со нив да правиш што сакаш.

Твоите подобрувања можеш да ги објавиш во јавноста и да им помогнеш на другите, да му помогнеш на општеството.

А што е неслободен софтвер?

По дефиниција било кој софтвер кој не ти ги дава тие четири слободи е неслободен софтвер.

Неслободниот софтвер е лош затоа што:

Со него не го контролираш компјутерот кој го користиш.

Тој може да ја загрози твојата приватност.

Твоите желби не се почитуваат.

Ако сакаш да му помогнеш на твојот сосед ќе те сметаат за криминалец.

Некои други непријатели на слободната употреба на компјутерите

Рестриктивни лиценци

Патенти

Затворени формати

Слободниот софтвер и општеството

Слободниот софтвер има социјално, етичко, и политчко значење.

Слободниот софтвер има и економско значење.

Развојот на IT е добар за општеството. Слободниот софтвер е начин да се стигне побрзо до целта.

Слободниот софтвер во пракса

Слободниот софтвер е софтвер кој можеш да го користиш во твојата секојдневна работа.

Цената на слободниот софтвер е многу помала од онаа на неслободниот.

Голема количина слободен софтвер може да се најде на македонски јазик.

Заедницата на слободниот софтвер во Македонија расте.

Кој произведува слободен софтвер?

Фирми од приватниот сектор, големи и мали.

Индивидуални програмери кои тоа го прават за пари или забава.

Разни други организации, фондации...

Кој користи слободен софтвер?

Компјутерски корисници на своите домашни компјутери.

Голем број на универзитети.

Голем број на фирми од IT секторот, но и други фирми.

Се поголем број на држави т.е. влади.

Има ли ваков или онаков слободен софтвер?

GNU/Linux е слободен оперативен систем.

OpenOffice.org е слободен канцелариски пакет.

Mozilla е слободен Интернет пакет.

Многу други алатки и софтвер кој не е од примарен интерес за обичниот корисник: apache, sendmail, perl, php, python, Zope итн.

Вообичаени заблуди за слободниот софтвер

Слободниот софтвер е бесплатен софтвер.

Слободниот софтвер е тежок за користење.

Слободниот софтвер ја загрозува работата на програмерите.

Заеднички одговор за сите: не е така!

Слободниот софтвер и образованието

Слободниот софтвер може да им заштеди пари на училиштата/факултетите

Слободниот софтвер може да го подобри образованието на идните програмери

Слободниот софтвер ги учи луѓето да бидат добри граѓани, добри луѓе – да си помагаат еден на друг.

Слободниот софтвер и државата

Покрај очигледната цел на секоја влада рационално да ги троши парите на своите граѓани, владите имаат и поширока задача.

Владата треба да ја води својата земја во вистинска насока, насока која е во интерес на граѓаните.

Слободниот софтвер веќе добро се докажа како значаен за граѓанското општество за да биде игнориран од владите.

Слободниот софтвер и новинарите

Новинарите се тие кои поставуваат прашања и пренесуваат информации.

Јавноста треба да биде запознаена со прашањата за и околу софтверот, особено слободниот софтвер.

Новинарите како активен дел од јавноста можат да ја играат улогата на “role model” за останатите компјутерски корисници.

Заклучоци:

Софтверот има внатрешна потреба да биде слободен.

Слободниот софтвер ти овзоможува тебе како корисник да имаш целосна контрола над технологијата која ја користиш.

Слободниот софтвер може да помогне во целокупниот развој на општеството.

Секој може да помогне во развојот на слободниот софтвер.

Благодарам за вниманието.

Време е за прашања. :-)

http://www.slobodensoftver.org.mk

email: info@slobodensoftver.org.mk

2003-12-04T21:01:22